Wat we niet weten van papier

Klokslag 7.00 uur werd de groep genodigden verwacht op Schiphol. Voordat we er erg in hadden zweefden we 10 km boven een dikke laag wolken richting Göteborg. We maakten intussen kennis met Elly Halsema van Arctic Paper, die ons het strakke programma met workshops presenteerde. Eenmaal aangekomen in Zweden reden we door de regen naar de plaats van bestemming. In het prachtige Manor House werden we ontvangen met een welkomstspeech en de sleutel van een mooie kamer. De warme lunch – met de enige echte Zweedse ballen – ging er goed in. Gevuld en tevreden startte de eerste workshop van drie. De eigenschappen van papier en de productietechnieken kregen volop aandacht en voor we het wisten konden we de lijstjes van houthoudend en houtvrij papier opdreunen. Voor de goede orde: houtvrij is nog steeds gemaakt van hout, maar ontdaan van stoffen die het papier laten vergelen.

Na de koffie wandelden we naar de nabijgelegen papierfabriek, middenin een bosrijke omgeving met mooie waterpartijen. We waren behoorlijk onder de indruk van de schaal van de fabriek: een papiermachine is zo’n 6 meter breed en wel 70 meter lang. Daar doorheen raast een dun papieren vel langs gaasdoeken, walsen en units, om te eindigen als een enorme papierrol. De fabriek telde nog veel meer machines van groot formaat, om het papier op maat te snijden of in vellen op pallets te plaatsen. De Zweedse Petra leidde ons rond door de fabriek, waarbij zij met een microfoon in onze koptelefoons praatte over alle aspecten van de papierproductie. Buiten zagen we de waterbronnen, die meer aan een Japanse tuin deden denken dan aan een fabrieksreservoir. Het water wordt wel zeven keer hergebruikt alvorens het goed gefilterd de fabriek verlaat. Schoner dan het was bij aanvang! Zo gaat het ook met de bomen en pulp (houtvezel), die als grondstof dienen voor de papierproductie. Arctic Paper zet méér bomen terug dan het kapt. Dus leveren wij, met onze papiergerelateerde opdrachten, Zweden meer bos dan er was. Duizelingwekkend om te beseffen, als je door Zweden rijdt – waar al zoveel bos is…

Terug in het kantoor van de papierfabriek bekeken we het milieuaspect nog eens scherp en kritisch. Het streven naar een minimale carbon footprint, het innoveren van de papierfabricage… Alle activiteiten zijn gericht op milieuverbetering en het leveren van papierkwaliteit. Aansluitend kwamen we in een prehistorisch park oog in oog met de geschiedenis van onze voorouders. Daar in het museum bogen we ons in twee groepen over de toekomst van papier, in de digitale wereld van nu. De discussie barstte in alle hevigheid los, met nogal uiteenlopende visies op dit onderwerp. L5 week daarin wat af van de tegengestelde meningen dat papier verdwijnt of juist niet verdwijnt; in onze presentatie toonden we aan dat papier een spannende en nieuwe rol kan spelen in de toekomst, ook wanneer digitale communicatie dominant is. Denk aan een mooie app waar een boek bij hoort als hoogwaardig bewaarobject, of koppelingen met Layar en QR-codes. Of denk aan groepen die met elkaar op internet, of via een app als Instagram, foto’s delen en online een fotoboek kunnen maken als aandenken aan een mooie reis, wandeling of event.

Wij adviseerden Arctic Paper de ’triple i’ : informeer, innoveer and inspireer mensen om van jouw papier te houden. Gebruik daarbij alle kanalen en geef mensen de kans om mee te doen!

Langs de fjorden reisden we terug, een boel ervaringen rijker. Wij bedanken Arctic Paper (Elly Halsema, Anders Fransson, Conny Olsson en Petra Schmachtl) en Tuijtel voor deze inspirerende beleving en zijn verknocht aan papier; én optimisch over de rol van papier in het brede landschap van communicatie. Tot weerziens!